Những trang mở đầu “Start-up Nation” và sự trớ trêu Shai Agassi

Start-up Nation (Quốc Gia Khởi Nghiệp) là một quyển sách nổi tiếng và mới được xuất bản bằng tiếng Việt cách đây ít tháng. Nhiều người trên khắp thế giới đã dành tặng cho quyển sách này những lời nhận xét, đánh giá tích cực. Đó thực sự là một quyển sách hay đáng để đọc. Vừa rồi vào Fahasa và vô tình thấy quyển sách này, đọc qua một chút thấy hay nên tôi cũng mua về.

Một trạm đổi pin cho xe hơi chạy điện của Better Place

Start-up Nation nói về sự thành công lớn lao của quốc gia nhỏ bé Israel. Những trang mở đầu thật hấp dẫn với câu chuyện về người đàn ông 38 tuổi, Shai Agassi, năm 2007 đang giữ chức CEO của tập đoàn phần mềm hàng đầu thế giới trụ sở tại Đức SAP AG, anh đột ngột từ chức để đeo đuổi một dự án năng lượng sạch của riêng mình. Bối cảnh mở đầu là cuộc gặp gỡ tại một ngọn núi ở Thụy Sỹ giữa 3 con người vô cùng xuất chúng : Shai Agassi, tổng thống Israel Shimon Peres và CEO của tập đoàn xe hơi Renaults. Họ cùng nhất trí hợp tác với nhau để thực hiện một dự án được coi là cuộc cách mạng vĩ đại của ngành xe hơi toàn cầu, mục tiêu là tạo ra những chiếc xe hơi vận hành hoàn toàn bằng điện với giá rẻ nhất để đến tay mọi người tiêu dùng phổ thông.

Đó thực sự là một dự án lớn lao và vô cùng ý nghĩa. Nếu thành công nó sẽ giúp cải thiện bầu khí quyển toàn cầu, giảm hiệu ứng nhà kính, tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng, người ta sẽ không còn lệ thuộc vào dầu mỏ.Xe điện vừa tiết kiệm tiền xăng, lại không ồn ào, và không xả khói ô nhiễm. Không gì đẹp hơn cho viễn cảnh toàn thế giới không còn phải chạy xe động cơ máy nổ nữa.

Được sự bảo trợ của đích thân tổng thống Israel, công ty Better Place của Agassi đã kêu gọi được tổng cộng 850 triệu USD góp vốn, đó là một con số khổng lồ dành cho một công ty start-up. Israel được chọn là quốc gia đầu tiên thí điểm dự án, và nếu thành công, chắc chắn nó sẽ được triển khai rộng rãi tại nhiều quốc gia phát triển khác.

Đã có tiền, có sự bảo trợ của chính phủ, huy động đội ngũ kỹ sư tài giỏi để giải quyết các vấn đề trở ngại kỹ thuật, nhiều người tin tưởng dự án sẽ thành công rực rỡ và đem lại một tương lai tươi đẹp, hầu như Better Place giành được mọi sự ủng hộ và ngợi ca của truyền thông khắp nơi. Điều này vẫn đúng cho đến năm 2009 khi quyển sách Start-up Nation được viết.

Tháng 05-2013, Better Place nộp đơn phá sản lên tòa án tối cao Israel.

850 triệu USD tiêu tùng, không biết bao giờ thu hồi lại. Trong hơn 5 năm trời, chỉ có chưa đầy 1000 xe điện do Better Place bán ra thị trường. Bất chấp nhiều trạm sạc pin tự động được xây dựng với chi phí nhiều triệu USD khắp Israel, số người mua xe quá ít và dự án gần như hoàn toàn thất bại. Cuối năm 2012, hội đồng quản trị Better Place đã sa thải Shai Agassi. Hiện tại số phận Better Place vẫn chưa được định đoạt rõ ràng.

Đây thực sự là một thất bại gây chấn động, chắc còn hơn sự chấn động khi ngày đầu Better Place được công bố rộng rãi.

Các phân tích về Better Place và sự thất bại của Shai Agassi đã có sẵn trên internet.

Nhiều người đọc xong Start-up Nation có thể đến giờ vẫn chưa biết về chuyện phá sản của Better Place. Thật là trớ trêu khi chính Shai Agassi là người được chọn làm hình mẫu, một người tiêu biểu cho những con người start-up tài giỏi của Israel mà 2 tác giả Start-up Nation chọn lựa để tạo điểm nhấn trong những trang đầu của quyển sách.

Tôi đề cập đến vụ việc thất bại này không hề có ý chế nhạo hay đánh giá thấp. Trái lại, sự trớ trêu của Shai Agassi, tôi đánh giá đó chính là một minh chứng nổi bật nhất cho luận điểm “nghịch cảnh tạo nên thành công” mà 2 tác giả sách Start-up Nation nhận định về sự thành công của quốc gia Israel. Sự trớ trêu của một “ngôi sao sáng chói” bỗng phút chốc sụp đổ khi vừa start-up, tôi nhận định nó cũng tương đồng với hoàn cảnh tài nguyên nghèo nàn, khí hậu khô cằn, vây hãm xung đột vũ trang mà quốc giả nhỏ bé chỉ 7 triệu dân Israel gặp phải. Với một nền tảng đầy khó khăn, dân tộc Do thái vẫn vươn lên bằng trí tuệ và niềm tin của cả một dân tộc để xây dựng một hình ảnh quốc gia khiến cả thế giới nể trọng.

Sự thất bại trớ trêu của Agassi thực ra nó chỉ như một nghịch cảnh tạm thời. Khát vọng thay đổi thế giới, đem đến cho mọi người một giải pháp tiết kiệm và phát triển bền vững với năng lượng sạch, điều đó thực sự đáng nể trọng. Thực ra Better Place chưa hoàn toàn lụi tàn. Đây có thể là một chặng dừng cho sự phát triển bùng nổ sắp tới. Hoặc ít ra Better Place cũng đã gây được tiếng vang và cảm hứng cho những ai có khát vọng năng lượng xanh cho thế giới, để họ dũng cảm tạo ra thêm được nhiều đột phá trong lãnh vực này.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Vui lòng nhập kết quả phép tính dưới (chống spam) *